NASA ve Katalyst Space Technologies, yörünge kaybeden Swift Gözlemevi’ni kurtarmak için uzayda ilk robotik operasyonu başlattı. Tarihi görev başladı.
NASA ve Arizona merkezli Katalyst Space Technologies firması, yörünge kaybeden Swift Gözlemevi’ni kurtarmak için uzayda tarihi bir robotik operasyon başlattı. 2004 yılında fırlatılan ve devasa yıldız patlamalarını inceleyen Swift, artan güneş faaliyetleri nedeniyle 600 kilometreden 360 kilometreye düşmüştü. Görev, LINK adlı üç kollu robotik uzay aracıyla teleskobu yeniden güvenli irtifaya yükseltmeyi hedefliyor.
Büyük bir otomobil büyüklüğündeki Swift, ilk fırlatıldığında 600 kilometre yükseklikteki bir yörüngede görev yapıyordu. Ancak artan güneş faaliyetleri, Dünya atmosferini genişleterek teleskobun sürtünmeye maruz kalmasına neden oldu. Bu sürtünme, özellikle son iki yılda teleskobun hızla irtifa kaybetmesine yol açtı.
Bilim insanları, Swift’in evrenin ilk dönemlerine ışık tutan benzersiz yapısı nedeniyle yörüngede kalması gerektiğini belirtiyor. Yörüngenin 300 kilometre sınırına ulaşılması halinde teleskobun kurtarılması imkansız hale gelecekti.
Katalyst Space Technologies mühendisleri, kurtarmanın imkansız hale geleceği sınır öncesinde sadece sekiz ayda LINK uzay aracını tasarladı ve üretti. Buzdolabı boyutundaki bu üç kollu robotik araç, kameralar, yönlendirme sistemleri ve küçük iticilerle donatıldı.
Önümüzdeki birkaç hafta boyunca sistemlerini tek tek aktif edecek olan LINK, sürekli irtifası değişen Swift teleskobuna yaklaşacak. Uzay aracı, Swift’i her açıdan fotoğraflayarak kenetlenme süreci için gerekli verileri toplayacak.
Swift teleskobu uzayda yakalanmak üzere tasarlanmadığı için bu yaklaşma ve kenetlenme süreci oldukça yavaş ve hassas bir şekilde yürütülecek. Robotik kolların teleskobu başarıyla kavraması görevin en kritik anı olacak.
Kenetlenme başarıyla sonuçlanırsa, LINK küçük itici motorlarını ateşleyerek teleskobun yörüngesini yükseltmeye başlayacak. Bu yavaş ve hassas manevranın iki ila üç ay sürmesi bekleniyor.
Operasyonun tamamlanmasıyla iki uzay aracı, şu an bulundukları 360 kilometre seviyesinden Swift’in eski yuvası olan 600 kilometre yüksekliğe güvenle taşınacak. Bu, teleskobun görevine devam etmesini sağlayacak.
Tamamen başarıyla sonuçlanması durumunda bu tarihi operasyon, gelecekte Hubble Uzay Teleskobu gibi daha ünlü ve büyük uzay araçlarını kurtarma görevleri için de yeni bir dönemi başlatacak.
