İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda başbakanları, Birleşik Krallık’tan ayrılmayı öngören mutabakat zaptını imzaladı. Liderler, kendi geleceklerini belirleme hakkını vurguladı.
İskoçya Başbakanı John Swinney, Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ve Sinn Fein Partisi Başkanı Mary Lou McDonald, Galler’in başkenti Cardiff’te bir araya geldi. Liderler, Birleşik Krallık’tan ayrılmayı hedefleyen bir mutabakat zaptına imza attı. Bu tarihi belge, ulusların kendi geleceklerini demokratik yollarla belirleme hakkını temel alıyor.
İmzalanan mutabakat zaptında, “Uluslarımızın her biri, demokratik yollarla ve halklarının iradesine uygun olarak kendi geleceğini belirleme hakkına sahiptir” ifadesi yer aldı. Belge, Birleşik Krallık hakimiyetinin sona ermekte olduğunu ve anayasal değişimin kaçınılmaz olduğunu savundu. Ayrıca İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın daha güçlü bir ekonomi ve enerji bağımsızlığı için birlikte çalışmasını öngörüyor.
Mutabakat zaptı, Birleşik Krallık Hükümeti’ne ülkelerin bağımsızlık süreçleri için anayasal değişime hazırlanma çağrısı yaptı. “Birleşik Krallık Hükümetini, her bir yargı alanındaki anayasal değişime hazırlanması, bunu planlaması ve kolaylaştırması için çağrıda bulunuyoruz” ifadesi belgede dikkat çekti. Liderler, Avrupa ve uluslararası iş birliğinin önemini de vurguladı.
Ortak basın toplantısında konuşan Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Birleşik Krallık Parlamentosu’nun bulunduğu Westminster’ın halktan uzak kaldığını belirtti. Iorwerth, Galler halkının kendi geleceği hakkında karar verme hakkını savundu. “Westminster’ın işlevsel olmadığı ve iktidarın halka yakınlaştırılması gerektiği konusunda büyüyen bir kabul var” sözlerini kullandı.
İskoçya Başbakanı John Swinney ise bu toplantıyı Birleşik Krallık’ın anayasal yolculuğunda “kritik bir an” olarak tanımladı. Swinney, tarihte ilk kez İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da ülkelerinin geleceğine kendilerinin karar vermesi gerektiğine inanan başbakanların bulunduğunu ifade etti. İskoç halkının bağımsızlık için yeniden referanduma gitmesi gerektiğini savundu.
Swinney, kendi geleceğini tayin prensibinin görüşmelerin temelini oluşturduğunu vurguladı. “Halklarımızın kendilerini ifade etmesi ve kendi geleceklerini belirlemesi, devredilemez bir haktır” diyen Swinney, İskoç Parlamentosu dönemi içinde İskoçya halkının kendi geleceğine karar verebilmesini hedeflediğini belirtti.
Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill, bu değişimin durdurulamaz olduğunu ve hangi İngiliz Başbakanı ne söylerse söylesin gelişmelerin önünün kesilemeyeceğini ifade etti. O’Neill, ülkelerinin tarihi bir an ve kaçırılmaması gereken bir fırsat ile karşı karşıya olduğunu belirtti. Ortak davalarının kendi geleceklerini tayin etme hakkına sahip olmak olduğunu vurguladı.
Sinn Fein Partisi Başkanı Mary Lou McDonald ise İrlanda’nın yeniden birleşmesinin artık sadece kendi partisinin gündemi olmadığını söyledi. McDonald, İrlanda halkının baskı veya müdahale olmadan anayasal geleceğine karar verme hakkı olduğunu savundu. “İrlanda’nın geleceği ve ülkemizin yeniden birleşmesi, İrlanda adasındaki bütün insanların meselesi” ifadelerini kullandı.
