TÜİK verilerine göre, 2024’te AR-GE’ye yönelik vergi teşvikleri yüzde 59,5 artarak 169 milyar lirayı aştı. En büyük payı gelir vergisi stopajı ve kurumlar vergisi destekleri aldı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ilişkin dolaylı Araştırma Geliştirme (AR-GE) teşviklerini açıkladı. Buna göre, AR-GE faaliyetlerine yönelik vergi teşviki 2023’te 105 milyar 977 milyon lira iken, 2024’te yüzde 59,5’lik bir artışla 169 milyar 33 milyon liraya yükseldi.
Dolaylı AR-GE teşviklerinden en fazla faydayı sağlayan destek türü 86 milyar 105 milyon lirayla gelir vergisi stopajı oldu. Bu desteği 81 milyar 63 milyon lirayla kurumlar vergisi, 1 milyar 725 milyon lirayla gelir vergisi ve 141 milyon lirayla katma değer vergisi (KDV) destekleri takip etti.
Beyan edilen AR-GE harcamalarına göre sağlanan dolaylı teşviklerin yaklaşık yarısı gelir vergisi stopajından gelirken, diğer yarısı kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden karşılandı.
AR-GE vergi teşviklerinden yararlanan girişim sayısı 2024’te 11 bin 835’e ulaştı. Bu girişimler arasında bilgi ve iletişim sektörü 6 bin 98 ile ilk sırada yer alırken, imalat sanayi 2 bin 421, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler ise 1627 girişimle bu sıralamayı izledi.
4691 sayılı Kanun kapsamında sağlanan gelir ve kurumlar vergisi teşvik tutarı 43 milyar 227 milyon lira olarak gerçekleşti. Bu tutarın büyük çoğunluğu bilgi ve iletişim, imalat ve mesleki, bilimsel teknik faaliyetler sektörlerine dağıldı.
5746 sayılı Kanun kapsamında ise 39 milyar 561 milyon liralık gelir ve kurumlar vergisi teşviki sağlandı. Bu teşvikten en çok imalat, bilgi ve iletişim ile finans ve sigorta sektörleri faydalandı.
Geçtiğimiz yıl AR-GE desteğinden yararlanan 7 bin 87 girişimin büyük çoğunluğu, 4691 sayılı Kanun kapsamında destek aldı. Bu durum, gelir ve kurumlar vergisi AR-GE desteğinden yararlanan girişimlerin yaklaşık dörtte üçünün bu kanun kapsamında olduğunu gösteriyor.
Sektörel bazda bakıldığında, imalat sektöründeki girişimlerin büyük oranda 5746 sayılı Kanun’dan, bilgi ve iletişim ile mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörlerindeki girişimlerin ise ağırlıklı olarak 4691 sayılı Kanun’dan yararlandığı görüldü.
KOBİ’lerin dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanma oranı yüzde 38,2 olarak belirlendi. Büyük ölçekli girişimler sayıca az olmalarına rağmen teşviklerin önemli bir kısmından faydalandı. KOBİ’lere sağlanan teşviklerin ise büyük çoğunluğu orta ve küçük ölçekli işletmelere yöneldi.
